04-03-2019

0. Winterwerkzaamheden: raampjes voorbereiden en bijenkasten kuisen

Verschillende soorten ramen

Raampjes voor honing- en broedkamers kun je kant-en-klaar kopen. Daar betaal je dan wel de hoofdprijs voor. Je kunt ook alles zelf doen of eventueel deelproducten, zoals bespannen raampjes inkopen. Raampjes zijn er in verschillende maten en vormen. De zijkanten zijn meestal recht, maar er worden ook raampjes geleverd met zogenaamde Hofmannzijkanten. Hoffmanzijkanten verbreden de zijlatten tot een raamafstand van 3,5 cm. De meest gebruikte raampjes in Nederland heten simplexramen. Dadantramen, die veel groter zijn, worden ook gebruikt. Je hebt hogere broedkamerramen en halfhoge ramen, die vaak honingkamerramen worden genoemd. De plaats in de kast en het gebruik van een moerrooster bepaalt of er honing of broed in komt. 

Het plaatsen van kunstraat

Raampjes worden in de regel voorzien van kunstraat. Kunstraat wordt gemaakt van gerecyclede bijenwas. De kunstraat wordt als 'middenwand' in het raampje geplaatst. Om de kunstraat goed op zijn plaats te houden, worden de raampjes voorbespannen met dun RVS-draad.  Imkers, die zonder kunstraat op een volstrekt natuurlijke manier de bijen hun raat willen laten bouwen, kunnen een driehoekig latje aan de onderkant van de toplat bevestigen. Hiermee krijg je ook mooie recht uitgebouwde ramen. Natuurbouw blijft echter wel meer kwetsbaar.

De bespanning van de RVS-draad moet horizontaal uitgevoerd worden. Aangezien honing en broed zwaar zijn, zou de raat bij een verticale bespanning onder invloed van gewicht en zwaartekracht naar beneden doorzakken. Om dit te vookomen, is een horizontale bespanning met 3 of 4 horizontale draden de beste oplossing.  Voor het bespannen moeten de losse onderdelen (latjes) van de raampjes nog in elkaar gezet worden met op iedere hoek een spijkertje van ongeveer 2 cm. 

In deze video zie je de montage van de ramen en het insmelten (vastzetten) van de kunstraat. 

Belangrijkste succesfactor: goed strak bespannen bedrading. Je moet op de bedrading kunnen tokkelen als ware het een gitaar. 

Samenvatting benodigdheden

  1. raampjes *)
  2. rvs-bedrading *)
  3. messing oogjes *)
  4. spijkertjes met platte kop en 20 mm lengte
  5. priem om de messing oogjes te plaatsen in de zijlatten
  6. hamertje
  7. kunstraat *)
  8. een 12 volts transformator (van een speelgoed spoortreintje).

*) verkrijgbaar bij de imkervakhandel.

Kunstraat is te verkrijgen in gewalste en gegoten vellen. Gewalst is soepeler en breekt minder snel, maar heeft sneller last van krom trekken of golven. Gegoten raat is vormvast, maar breekbaar. Zelf verkies ik de gegoten kunstraat, die vormvaster is. 

Hoe wordt kunstraat handmatig gegoten?

Machinaal kunstraat gieten:

Het schoonmaken van lege gebruikte bijenkasten

Een andere winteractiviteit betreft het schoonmaken van lege, gebruikte kasten. Een bijenvolk kan ook dood gaan of je koopt een tweedehands kast. In beide gevallen is het goed om de kast aan de binnenkant te kuisen. Gebruik hiervoor een hete sodaoplossing van 60 gram soda per liter water en schrob de kast goed schoon, daarna afspoelen met schoon water. Houten kasten kun je eventueel ook schoon branden. 

De binnenkant van een nieuwe kast behoeft niet geschilderd te worden, dit bevordert het ademen van het hout en reguleert de vochthuishouding beter. De bijen zorgen zelf voor het propoliseren van de binnenkant van de kast. Dit remt het ontstaan van schimmels, virussen en bacterien. Gebruik om zelf kasten te maken liever geen watervast verlijmd multiplexhout of betonplaat. Dit hout kan namelijk niet ademen en zorgt derhalve voor schadelijke condensvorming. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt 

 

Deel dit bericht

Reacties

  • Bert Haver

    26-12-2019 om 12:47

    Ben, gebruik al jaren kasten van 18mm okoume naar volle tevredenheid. Randen goed behandelen met sealer en daarna enkele malen beitsen. Nadeel is wel het gewicht, het zijn geen kasten om mee te reizen.
    met groet Bert.

  • Bart de Haan

    13-02-2020 om 08:50

    Wanneer je de kunstraat op de onderlat zet, dan bouwen de bijen de ruimte aan de bovenkant dicht.
    Nu heb je aan de onderkant ruimte, die niet wordt dichtgebouwd.

    Bart, dat is ook precies mijn bedoeling. De onderkant van de raat is bestemd voor zwermcellen en om in de winter omheen te lopen naar de andere kant van de raat. Het is natuurlijk dat de onderste rand van het broednest raat is en geen houten lat. Groet, Ben

  • Maurice Scheltens

    23-03-2020 om 15:27

    Hallo Ben, ik had een aantal uitgebouwde BK raten buiten in de schuur opgeslagen omdat ik binnen, waar ik de lege HK ramen bewaarde geen ruimte meer had. Die buiten bewaard zijn zit nu schimmel op....
    Kan ik deze nog schoon krijgen en hergebruiken? Of is dit einde verhaal. Met groet Maurice

    Ha Maurice, waarschijnlijk waren dit al donkere raten? Als er echte draadvormende schimmel op zit, dan zou ik ze in de zonnewassmelter gooien. Een beetje grijze waas is niet erg. Groet, Ben

  • HarryTine Bosman

    15-02-2021 om 09:35

    Dag Ben, wij zijn beginnende imkers en de cursus gaat, vanwege Corona, op dit moment weer niet door. We hebben een Buckfast volk, dat volgens ons goed de winter is doorgekomen. Nu lezen we over het vervangen van de bodem. Is het de bedoeling dat we hiervoor een nieuwe bodem aanschaffen? Of kunnen we de huidige bodem er uithalen en schoonmaken? We horen het graag.

    Ha Harry, wanneer ik gezegd heb "bodem vervangen" dan zal ik dat aanpassen. ik bedoel gewoon schoonmaken, misschien heb ik bedoeld "omruilen voor een schone".
    Soms is het ook niet nodig, maar het is verstandig om het te controleren. Dus BK optillen, kijken of er veel troep ligt, zo ja even BK even neerzetten op omgedraaid dak en bodem schoon vegen of krabben en dan BK weer terug. Dit alles zonder de BK te openen en rustig doen zonder stoten. Wel even je kap opzetten! Je weet het nooit. Groet, Ben

  • Harry en Tine Bosman

    17-02-2021 om 12:09

    Dag Ben, het is gelukt hoor, we hebben de onderbak schoongemaakt. Er lagen ongeveer 1500 dode bijen op, dankzij jouw blogbericht konden we dat redelijk inschatten. Wel hebben we het volk nog op 2 broedbakken (spaarkast) zitten. We hebben n.a.v. jouw blog over broedkamer wegnemen even snel gekeken, maar er zaten best veel bijen onderin. Bovenin waren er 7 straatjes bezet. We hebben de bak snel weer dicht gedaan en alleen de bodem verschoond. Kunnen we de onderbak gewoon laten staan? Alvast bedankt voor je reactie.

Uw reactie

Vink onderstaand controlevakje aan tegen spamrobots

Blijf op de hoogte

Wilt u automatisch een e-mail ontvangen zodra Ben Som de Cerff een nieuw blogbericht heeft geplaatst?
Meldt u zich dan hier aan.